VITAMINE D

Vitamine D is een onmisbaar vitamine voor onze gezondheid. Uit meerdere studies blijkt dat vitamine D het immuunsysteem versterkt, energie geeft, een gezonde nachtrust bevordert en spier- en gewrichtspijn tegengaat. Tevens is vastgesteld dat je bij een gezond vitamine D-niveau minder risico loopt op allerlei ernstige ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en overgewicht. Ondanks we niet zonder vitamine D kunnen, heeft een groot deel van de Belgische bevolking een vitamine D-tekort, meestal zonder daar zelf bewust van te zijn.

 

Wat is vitamine D?

In tegenstelling tot wat veel mensen denken is vitamine D niet 1 vitamine, maar een groep van 5. Hierbij zijn vitamine D2 en D3 het belangrijkst voor de gezondheid en is vitamine D2 tot wel 10 keer effectiever dan vitamine D2.

Het grootste deel (90%) van de vitamine D3 wordt in het lichaam aangemaakt in de huid onder invloed van UV-straling. Daarvoor dienen we dus wel voldoende in de zon te zitten. De overige 10% vitamine D3 en D2 krijgen we binnen via de voeding.

 

Het belang voor onze gezondheid.

Al ruim een eeuw geleden  ontdekten wetenschappers dat vitamine D de ziekten rachitis en osteomalacie kan voorkomen, maar dankzij de vele studies die zijn uitgevoerd weet men nu dat vitamine D veel belangrijker is voor onze gezondheid dan aanvankelijk gedacht.

Vitamine D speelt een belangrijke rol bij veel functies in ons lichaam:

  • helpt bij de opname van de belangrijke mineralen calcium, ijzer, magnesium, fosfaat en zink in ons lichaam
  • verlaagt de kans op diabetes
  • kan het risico op bepaalde kankers verlagen (oa. borst-, prostaat-, darm-, longkanker)
  • vermindert de kans op astma
  • beschermt tegen hart- en vaatziekten
  • vermindert de kans op stemmingswisselingen en depressie
  • verhoogt de levensverwachting in het algemeen

 

Oorzaken van vitamine D-tekort

Veel Belgen hebben een vitamine D-tekort, vaak zonder het zelf te weten.

Wetenschappers hebben daar verschillende oorzaken voor:

  • Te weinig blootstelling aan zonlicht: in België is de zonkracht maar enkele maanden per jaar optimaal om voldoende vitamine D te kunnen aanmaken. Voor de aanmaak van vitamine D voor 1 dag, dien je tijdens deze optimale condities 15 à 20 minuten onbeschermd (dus zonder zonnecrème en zonnebril) in de zon te zitten. Gezien veel mensen de meeste tijd binnen zitten, door gebrek aan zon en zonkracht en doordat in de zon zitten door medici wordt afgeraden, komt in België een tekort aan vitamine D frequent voor.
  • Ouderdom: oudere mensen kunnen minder goed Uv-stralen omzetten in vitamine D. Bij een 70-jarige is het vermogen om zonlicht om te zetten in vitamine D3 gedaald tot 25% ten opzichte van een 20-jarige.
  • overgewicht: vitamine D is een vetoplosbaar vitamine, wat betekent dat als je lichaam veel vetcellen heeft de meeste vitamine D wordt afgebroken door deze vetcellen.

 

Optimale zoncondities voor vitamine D-aanmaak

  - de zonkracht is meer dan 3 = in de zomermaanden

  - het is onbewolkt

  - je draagt geen zonnecrème of zonnebril

  - je schaduw is korter dan jezelf (doorgaans tussen 11u en 15u)

  - je zit minstens 15 à 20 minuten in de zon met armen en gezicht ontbloot

Als je dit leest kan je je voorstellen dat iemand die werkt of naar school gaat nooit dagelijks voldoende vitamine D kan aanmaken en al zeker niet in de wintermaanden.

 

Symptomen van vitamine D-tekort

Als je vaak last hebt van één of meer van de volgende symptomen, kan het zijn dat je een tekort hebt aan vitamine D.

  • regelmatig verkouden en griep
  • slappe spieren en spierkrampen
  • gewrichtspijn
  • tandvleesaandoeningen
  • chronische vermoeidheid
  • depressieve gevoelens
  • lusteloosheid
  • zwakke beenderen
  • slapeloosheid
  • overgewicht

Een chronisch tekort aan vitamine D kan leiden tot allerlei ernstige ziekten en aandoeningen:

  • insulineresistentie
  • diabetes
  • overgewicht
  • ontstekingen
  • astma
  • hart- en vaatziekten
  • stemmingswisselingen en depressie
  • kanker

Vitamine D-test

Het kan zijn dat je 1 of meer van bovenstaande symptomen hebt, maar om zeker te zijn of je al dan niet een vitamine D-tekort hebt, kan je dit laten testen bij je huisarts.

 

Wat te doen bij een vitamine D-tekort?

Wetenschappers en artsen zijn het onderling niet met elkaar eens over hoeveel vitamine D wij dagelijks nodig hebben om gezond te blijven en ons lichaam goed te laten functioneren.

De aanbevelingen gaan van 400IU tot 10000IU. Vast staat dat we via voeding en zonlicht nooit aan genoeg vitamine D komen. Daarom raadt men aan om dagelijks een vitamine D-supplement in te nemen. 

Een goed opneembaar supplement is Bioradix Vitamine D3

 

Referenties

[1] Bolland MJ, Grey A, Gamble GD, Reid IR (January 2014): “The effect of vitamin D supplementation on skeletal, vascular, or cancer outcomes: a trial sequential meta-analysis”. Lancet Diabetes Endocrinol (Meta-analysis)
[2] Hewison M (2011): “Vitamin D and innate and adaptive immunity”. Vitam. Horm. Vitamins & Hormones 86: 23–62.
[3] Garland, Cedric F., et al: “The role of vitamin D in cancer prevention.” American Journal of Public Health 96.2 (2006): 252.
[4] Holick, Michael F. “Vitamin D: importance in the prevention of cancers, type 1 diabetes, heart disease, and osteoporosis.” The American journal of clinical nutrition 79.3 (2004): 362-371.
[5] Brehm, John M., et al. “Serum vitamin D levels and markers of severity of childhood asthma in Costa Rica.” American journal of respiratory and critical care medicine 179.9 (2009): 765.
[6] Wang, Thomas J., et al. “Vitamin D deficiency and risk of cardiovascular disease.” Circulation 117.4 (2008): 503-511.
[7] Bertone‐Johnson, Elizabeth R. “Vitamin D and the occurrence of depression: causal association or circumstantial evidence?.” Nutrition reviews 67.8 (2009): 481-492.
[8] Bodnar, Lisa M., et al. “Maternal vitamin D deficiency increases the risk of preeclampsia.” Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 92.9 (2007): 3517-3522.
[9] Cannell, John Jacob. “Autism and vitamin D.” Medical Hypotheses 70.4 (2008): 750-759.
[10] Whitehouse, Andrew JO, et al. “Maternal serum vitamin D levels during pregnancy and offspring neurocognitive development.” Pediatrics 129.3 (2012): 485-493.
[11] Bjelakovic, Goran, et al. “Vitamin D supplementation for prevention of mortality in adults.” Cochrane Database Syst Rev 7.7 (2011).
[12] Autier, Philippe, and Sara Gandini. “Vitamin D supplementation and total mortality: a meta-analysis of randomized controlled trials.” Archives of Internal Medicine 167.16 (2007): 1730-1737.
[13] Snijder, Marieke B., et al. “Adiposity in relation to vitamin D status and parathyroid hormone levels: a population-based study in older men and women.” Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 90.7 (2005): 4119-4123.
[14] Faurschou, A., et al. “The relation between sunscreen layer thickness and vitamin D production after ultraviolet B exposure: a randomized clinical trial.” British Journal of Dermatology 167.2 (2012): 391-395.
[15] Holick, MichaelF, LoisY Matsuoka, and Jacobo Wortsman. “Age, vitamin D, and solar ultraviolet.” The Lancet 334.8671 (1989): 1104-1105.
[16] Rodríguez‐Rodríguez, Elena, et al. “Vitamin D in overweight/obese women and its relationship with dietetic and anthropometric variables.” Obesity 17.4 (2009): 778-782.
[17] Holick, Michael F. “Vitamin D: importance in the prevention of cancers, type 1 diabetes, heart disease, and osteoporosis.” The American journal of clinical nutrition 79.3 (2004): 362-371.
[18] Cedric Garland and Tracey O’Connor (2009): “Seminar how vitamin D can be used to prevent breast cancer — as well as infectious diseases, type 1 diabetes, hypertension, colon cancer, and falls in the elderly “, University of Toronto, Ontario, Canada.
[19] Garland et al. (2014): “Meta-analysis of All-Cause Mortality According to Serum 25-Hydroxyvitamin D”. American Journal of Public Health
[20] Major, Geneviève C., et al. “Supplementation with calcium+ vitamin D enhances the beneficial effect of weight loss on plasma lipid and lipoprotein concentrations.” The American journal of clinical nutrition 85.1 (2007): 54-59.
[21] Holick, Michael F. “Vitamin D: importance in the prevention of cancers, type 1 diabetes, heart disease, and osteoporosis.” The American journal of clinical nutrition 79.3 (2004): 362-371.
[22] Rodríguez‐Rodríguez, Elena, et al. “Vitamin D in overweight/obese women and its relationship with dietetic and anthropometric variables.” Obesity 17.4 (2009): 778-782.
[23] Harris, S. S., A. G. Pittas, and N. J. Palermo. “A randomized, placebo‐controlled trial of vitamin D supplementation to improve glycaemia in overweight and obese African Americans.” Diabetes, Obesity and Metabolism 14.9 (2012): 789-794.
[24] Brehm, John M., et al. “Serum vitamin D levels and markers of severity of childhood asthma in Costa Rica.” American journal of respiratory and critical care medicine 179.9 (2009): 765.
[25] Wang, Thomas J., et al. “Vitamin D deficiency and risk of cardiovascular disease.” Circulation 117.4 (2008): 503-511.
[26] Bertone‐Johnson, Elizabeth R. “Vitamin D and the occurrence of depression: causal association or circumstantial evidence?.” Nutrition reviews 67.8 (2009): 481-492.
[27] Garland, Cedric F., et al: “The role of vitamin D in cancer prevention.” American Journal of Public Health 96.2 (2006): 252.
[28] Goodwin, Pamela J., et al. “Prognostic effects of 25-hydroxyvitamin D levels in early breast cancer.” Journal of Clinical Oncology 27.23 (2009): 3757-3763.
[29] Gross, Myron D. “Vitamin D and calcium in the prevention of prostate and colon cancer: new approaches for the identification of needs.” The Journal of nutrition 135.2 (2005): 326-331.
[30] Stolzenberg-Solomon, Rachael Z., et al. “Circulating 25-Hydroxyvitamin D and Risk of Pancreatic Cancer Cohort Consortium Vitamin D Pooling Project of Rarer Cancers.” American journal of epidemiology 172.1 (2010): 81-93.
[31] Peterlik, Meinrad, William B. Grant, and Heide S. Cross. “Calcium, vitamin D and cancer.” Anticancer Research 29.9 (2009): 3687-3698.
[32] Marshall, David T., et al. “Vitamin D3 supplementation at 4000 international units per day for one year results in a decrease of positive cores at repeat biopsy in subjects with low-risk prostate cancer under active surveillance.” The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 97.7 (2012): 2315-2324.